Alles wat je moet weten over natuurwijn

Daar begint meteen het probleem: natuurwijn is geen eenduidig, wettelijk beschermd begrip in de Europese Unie. Anders dan biologische wijn bestaat er geen algemene Europese certificering die precies vastlegt wanneer je een wijn natuurwijn mag noemen. Frankrijk kent wel het initiatief Vin Méthode Nature, met eigen criteria, maar dat is iets anders dan een algemeen Europees keurmerk.

Daardoor kan de term van alles betekenen.

Voor de één is natuurwijn een ongefilterde, spontaan vergiste wijn zonder toegevoegd sulfiet. Voor de ander betekent het vooral: biologische druiven, weinig ingrijpen in de kelder en zo min mogelijk toevoegingen.

Wij zitten duidelijk in dat laatste kamp.

Bij Neleman werken we biologisch, filteren we zo weinig mogelijk, voegen we zo weinig mogelijk sulfiet toe en willen we dat de druif en de plek waar hij groeit zoveel mogelijk zelf spreken.

Maar één ding vinden we minstens zo belangrijk:

de wijn moet vooral ontzettend lekker zijn.

Wat is natuurwijn?

De meest gebruikte omschrijving van natuurwijn is:

wijn die met zo min mogelijk menselijke interventie wordt gemaakt.

Daarbij horen vaak principes als:

• biologisch of biodynamisch geteelde druiven;

• spontane vergisting met van nature aanwezige gisten;

• weinig of geen toevoegingen;

• minimale filtering;

• weinig of geen toegevoegd sulfiet;

• weinig technische correcties in de wijnkelder.

Maar omdat er geen algemeen wettelijk vastgelegde definitie bestaat, kan de invulling per producent enorm verschillen.

Dat maakt natuurwijn interessant.

En soms ook behoorlijk verwarrend.

Wat is het verschil tussen wijn en natuurwijn?

Alle natuurwijn is wijn.

Maar niet alle wijn is natuurwijn.

Bij reguliere wijnproductie heeft een wijnmaker veel mogelijkheden om tijdens het wijnmaken bij te sturen. Denk aan geselecteerde gisten, filtering, klaring, temperatuurcontrole, sulfiet en andere toegestane technieken en hulpstoffen.

Bij natuurwijn is het uitgangspunt meestal:

hoe minder ingrijpen, hoe beter.

Dat betekent bijvoorbeeld dat een wijn niet of nauwelijks wordt gefilterd en spontaan kan vergisten.

Maar minder ingrijpen betekent niet automatisch beter wijnmaken.

Een goede natuurwijn vraagt juist enorm veel vakmanschap. Als je weinig corrigeert, moeten de druiven gezond zijn, de kelder schoon zijn en moet je precies begrijpen wat er tijdens de vergisting gebeurt.

Hoe wordt natuurwijn gemaakt?

Er bestaat geen universeel recept, maar de filosofie ziet er meestal ongeveer zo uit.

1. Begin met gezonde druiven

Als je weinig wilt corrigeren in de kelder, moet je beginnen met uitstekende druiven.

Daarom werken veel natuurwijnmakers biologisch of biodynamisch.

Bij Neleman zijn alle druiven biologisch geteeld.

2. Laat de wijn spontaan vergisten

Veel natuurwijnmakers gebruiken geen geselecteerde commerciële gist, maar laten de natuurlijke gisten op de druiven en in de kelder het werk doen.

Dat kan prachtige complexiteit opleveren.

Maar spontane vergisting vraagt veel controle en kennis.

3. Corrigeer zo weinig mogelijk

Het idee is om de wijn niet steeds technisch naar een vooraf bedacht smaakprofiel te sturen.

De druif, bodem, het klimaat en het oogstjaar krijgen daardoor meer ruimte.

4. Filter minimaal

Veel natuurwijnen worden helemaal niet of slechts licht gefilterd.

Ook wij filteren onze wijnen zo minimaal mogelijk.

Waarom?

Omdat sterke filtering niet alleen ongewenste deeltjes kan verwijderen, maar ook invloed kan hebben op structuur en smaak.

5. Gebruik zo weinig mogelijk sulfiet

Sulfiet beschermt wijn tegen oxidatie en ongewenste micro-organismen.

Veel natuurwijnmakers gebruiken weinig of geen toegevoegd sulfiet.

Ook bij Neleman werken we volgens het principe:

zo weinig als mogelijk, zoveel als nodig.

Bij sommige wijnen voegen we helemaal geen sulfiet toe.

Wat zijn de kenmerken van natuurwijn?

Natuurwijnen kunnen enorm verschillend zijn, maar je ziet vaak een aantal kenmerken terug:

• minimale interventie;

• weinig filtering;

• spontane vergisting;

• weinig toegevoegd sulfiet;

• biologische of biodynamische druiven;

• soms een lichte troebelheid;

• soms uitgesproken aroma's;

• vaak veel eigen karakter.

Maar belangrijk:

troebelheid, vluchtige zuren of een stalgeur zijn géén vereisten voor natuurwijn.

Dat zijn heel andere dingen.

Hoe smaakt natuurwijn?

Daar is eigenlijk geen goed algemeen antwoord op.

Een goede natuurwijn kan smaken naar:

• helder, rijp fruit;

• kruiden;

• bloemen;

• aarde;

• citrus;

• specerijen;

• het specifieke terroir waarin de druiven groeiden.

Sommige natuurwijnen zijn verrassend levendig en energiek.

Andere smaken opvallend wild of funky.

En daar ontstaat wat ons betreft een probleem.

Moet natuurwijn funky smaken?

Nee.

Toch zijn eigenschappen als een sterke stalgeur, azijnachtige tonen, oxidatie of een zogeheten mousiness sterk met natuurwijn geassocieerd geraakt.

Wijnprofessionals verschillen van mening over hoeveel daarvan nog als karakter kan worden gezien. Maar er zijn wel degelijk bekende wijnfouten zoals overmatige Brettanomyces, te hoge vluchtige zuren en ongewenste oxidatie. Een recente Perswijn-column noemt extreme Brett bijvoorbeeld expliciet een probleem en koppelt dat risico onder meer aan ongecontroleerde vergisting en te weinig bescherming met sulfiet.

Ook binnen de natuurwijnwereld zelf wordt benadrukt dat slordig wijnmaken niet ineens een kwaliteit wordt doordat je het woord natuurlijk op de fles zet.

Daar zijn wij het volledig mee eens.

Is natuurwijn beter?

Niet automatisch.

Natuurwijn kan fantastisch zijn.

Maar het begrip natuurlijk is geen kwaliteitskeurmerk.

Een goede natuurwijn kan puur, levendig en enorm expressief zijn.

Een slechte natuurwijn kan gewoon een slecht gemaakte wijn zijn.

Wij vinden dat belangrijk om hardop te zeggen.

Want soms worden wijnfouten verdedigd met: "Zo hoort natuurwijn te smaken."

Nee.

Een wijn die extreem naar azijn of paardenstal ruikt, wordt niet automatisch interessanter omdat hij natuurlijk is gemaakt.

Onze filosofie is daarom:

minimaal ingrijpen, maximaal vakmanschap.

Waarom kiezen mensen voor natuurwijn?

De aantrekkingskracht begrijpen we heel goed.

Steeds meer mensen willen weten:

• waar hun wijn vandaan komt;

• hoe de druiven zijn geteeld;

• wat de wijnmaker toevoegt;

• hoeveel er technisch wordt gecorrigeerd;

• hoeveel sulfiet wordt gebruikt;

• hoe transparant de producent is.

Dat zijn precies de vragen die de natuurwijnbeweging terecht op de agenda heeft gezet.

En daar voelen wij ons sterk mee verwant.

Wat is het verschil tussen natuurwijn en biologische wijn?

Dit is misschien wel het belangrijkste verschil.

Biologische wijn is wettelijk gedefinieerd

Biologische wijn moet voldoen aan officiële Europese regels.

De druiven moeten biologisch worden geteeld en de productie wordt gecontroleerd.

Natuurwijn is niet algemeen wettelijk gedefinieerd

Natuurwijn is vooral een filosofie of productiewijze.

Daarom geeft het woord natuurwijn op zichzelf veel minder zekerheid over hoe de druiven precies zijn geteeld.

Lees ook: Waarom kiezen voor biologische wijn?

Is alle natuurwijn biologisch?

Nee.

Veel natuurwijnmakers werken biologisch of biodynamisch.

Maar omdat natuurwijn geen algemeen beschermd biologisch keurmerk is, kun je niet automatisch aannemen dat een natuurwijn officieel biologisch gecertificeerd is.

Wil je daar zekerheid over?

Kijk dan naar het officiële biologische keurmerk.

Dat is precies waarom wij bij Neleman wél voor officiële biologische certificering kiezen.

Kan biologische wijn ook natuurwijn zijn?

Absoluut.

En daar wordt het interessant.

Een biologische wijn kan tegelijkertijd volgens de belangrijkste principes van natuurwijn worden gemaakt:

• biologische druiven;

• minimale filtering;

• weinig interventie;

• weinig toegevoegd sulfiet;

• zo weinig mogelijk correcties.

Dat is eigenlijk precies hoe wij onze wijnen graag maken.

Zijn Neleman-wijnen natuurwijnen?

Als je natuurwijn definieert als wijn gemaakt met biologische druiven en zo min mogelijk interventie, dan passen onze wijnen heel goed binnen die filosofie.

Wij:

• werken 100% biologisch;

• filteren minimaal;

• voegen zo weinig mogelijk sulfiet toe;

• werken zo transparant mogelijk;

• proberen de druif en het terroir te laten spreken.

Bij sommige wijnen gaan we nog verder en voegen we bijvoorbeeld helemaal geen sulfiet toe.

Maar we hangen niet graag onze kwaliteit op aan één vaag label.

Voor ons is belangrijker dat de wijn:

biologisch is, eerlijk is gemaakt én geweldig smaakt.

Natuurwijn versus biologische wijn in één oogopslag

En precies die laatste regel is belangrijk.

Geen enkele productiemethode vervangt goed wijnmaken.

Is natuurwijn hetzelfde als wijn zonder sulfiet?

Nee.

Sommige natuurwijnen worden zonder toegevoegd sulfiet gemaakt.

Andere krijgen wel een kleine hoeveelheid toegevoegd sulfiet om de wijn stabiel te houden.

Daarnaast ontstaat tijdens de vergisting van nature sulfiet. Volledig sulfietvrije wijn bestaat daarom praktisch niet; zonder toegevoegd sulfiet is nauwkeuriger.

Lees ook: Alles wat je moet weten over sulfietvrije wijn.

Is natuurwijn altijd ongefilterd?

Ook niet.

Minimale of geen filtering komt vaak voor binnen natuurwijn, maar omdat er geen universele definitie bestaat, kan een producent anders werken.

Troebele wijn is dus niet automatisch natuurwijn.

En heldere wijn is niet automatisch géén natuurwijn.

Is orange wine natuurwijn?

Ook dat zijn twee verschillende dingen.

Orange wine verwijst naar de vinificatiemethode: witte druiven worden langere tijd met hun schillen vergist.

Dat kan heel natuurlijk gebeuren.

Maar orange wine hoeft niet automatisch natuurwijn te zijn.

En natuurwijn hoeft natuurlijk niet oranje te zijn.

Waarom vinden sommige wijnliefhebbers natuurwijn fantastisch?

Omdat een goede natuurwijn iets spannends kan hebben.

Hij kan minder gepolijst zijn en meer laten zien van:

• het oogstjaar;

• het druivenras;

• de bodem;

• de wijnmaker;

• de spontane vergisting.

Wanneer dat allemaal klopt, kan dat een fascinerende wijn opleveren.

Daarom vinden wij de filosofie achter natuurwijn interessant.

We verzetten ons alleen tegen het idee dat een fout automatisch karakter wordt zodra de wijn 'natuurlijk' is gemaakt.

De Neleman-visie op natuurwijn

Eigenlijk delen we veel idealen met de natuurwijnbeweging.

Minder toevoegen.

Minder corrigeren.

Biologische druiven.

Gezonde bodems.

Meer biodiversiteit.

Transparantie.

Maar we voegen daar één belangrijke voorwaarde aan toe:

het moet lekker zijn.

Want wijn kan biologisch, vegan, natuurlijk, ongefilterd en sulfietarm zijn.

Maar als je je glas niet met plezier leegdrinkt, zijn we wat ons betreft ergens onderweg het belangrijkste vergeten.

Veelgestelde vragen over natuurwijn

Wat is natuurwijn?

Natuurwijn is een niet algemeen wettelijk vastgelegde term voor wijn die meestal met zo min mogelijk interventie wordt gemaakt. Vaak worden biologische druiven, spontane vergisting, minimale filtering en weinig toegevoegd sulfiet gebruikt.

Wat is het verschil tussen wijn en natuurwijn?

Natuurwijn is gewone wijn in de zin dat hij van druiven wordt gemaakt, maar de wijnmaker probeert tijdens de productie doorgaans minder technisch in te grijpen en minder hulpstoffen toe te voegen.

Hoe smaakt natuurwijn?

Natuurwijn heeft geen vaste smaak. Goede natuurwijn kan fris, puur, fruitig, kruidig en terroirgedreven zijn. Sommige natuurwijnen hebben uitgesproken funky aroma's, maar wijnfouten zijn geen noodzakelijk kenmerk van natuurwijn.

Waarom is natuurwijn beter?

Natuurwijn is niet automatisch beter. De filosofie van minimale interventie en transparantie kan aantrekkelijke wijnen opleveren, maar uiteindelijk bepalen de kwaliteit van de druiven en het vakmanschap van de wijnmaker de kwaliteit.

Wat is het verschil tussen natuurwijn en biologische wijn?

Biologische wijn is wettelijk gereguleerd en gecertificeerd. Natuurwijn is binnen de EU geen algemeen wettelijk gedefinieerde categorie en draait vooral om een filosofie van minimale interventie tijdens het wijnmaken.

Wat zijn de kenmerken van natuurwijn?

Veel natuurwijnen worden gemaakt met biologische of biodynamische druiven, spontane vergisting, minimale filtering, weinig toevoegingen en weinig toegevoegd sulfiet.

Hoe maak je natuurwijn?

Natuurwijn wordt doorgaans gemaakt van gezonde druiven, vaak biologisch geteeld, die spontaan vergisten. De wijnmaker probeert vervolgens zo weinig mogelijk te corrigeren, filteren en toevoegen.

Is alle natuurwijn biologisch?

Nee. Veel producenten werken biologisch, maar omdat natuurwijn geen algemeen wettelijk beschermd biologisch keurmerk is, kun je niet automatisch aannemen dat een natuurwijn biologisch gecertificeerd is.

Is natuurwijn altijd ongefilterd?

Nee. Minimale filtering komt vaak voor, maar er bestaat geen universele regel dat natuurwijn volledig ongefilterd moet zijn.

Heeft natuurwijn minder sulfiet?

Vaak wel. Veel natuurwijnmakers voegen weinig of geen sulfiet toe, maar dat is geen universele regel.

Is natuurwijn hetzelfde als orange wine?

Nee. Orange wine is witte wijn die met de druivenschillen wordt vergist. Orange wine kan natuurwijn zijn, maar hoeft dat niet te zijn.

Zijn Neleman-wijnen natuurwijn?

Onze wijnen sluiten sterk aan bij de filosofie van natuurwijn: alle druiven zijn biologisch, we filteren minimaal en voegen zo weinig mogelijk sulfiet toe. Tegelijk vinden we officiële biologische certificering en vooral goede smaak belangrijker dan het gebruik van het niet-eenduidig gedefinieerde label natuurwijn.

Ontdek wijn met zo min mogelijk gedoe

Wij houden van wijn waarin je de druif, het land en het vakmanschap proeft.

Niet de trucjes.

Daarom werken we biologisch, filteren we minimaal en voegen we zo weinig mogelijk toe.

Natuurlijk gemaakt waar het kan. Goed gemaakt omdat het moet.

Lees meer over biologische en natuurlijk gemaakte wijn

Wil je verder de diepte in? Lees dan ook:
Alles wat je moet weten over biologische wijn
Wat maakt wijn biologisch, hoe wordt biologische wijn gecontroleerd en wat is het verschil met reguliere wijn?
Alles wat je moet weten over sulfietvrije wijn
Bestaat wijn echt zonder sulfiet, waarom wordt sulfiet toegevoegd en wat betekent ‘zonder toegevoegd sulfiet’ precies?
Waarom is biologische wijn beter?
Over biodiversiteit, gezonde bodems, synthetische pesticiden en waarom wij al sinds de oprichting biologisch werken.
Alles wat je moet weten over pesticiden en bestrijdingsmiddelen in wijn
Welke middelen mogen wel en niet worden gebruikt en hoe zit het met biologische wijn en pesticideresiduen? 

Of ontdek direct onze biologische en vegan wijnen, gemaakt met zo min mogelijk gedoe en zoveel mogelijk aandacht voor druif, bodem en smaak.